Uvod

U okviru koncepcije sanacije jezera Palić u periodu 1970-ih godina izgrađeno je postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda kao sekundarna faza perečišćavnja svih produkovanih otpadnih voda sa područja grada Subotice.

Sekundarno prečišćavanje otpadnih voda obuhvata kompleks objekata i opreme kojima se otpadne vode stanovništva, industrija i prethodno tretiranih otpadnih voda industrija prečišćavaju primenom mehaničkih i bioloških metoda. Ove metode su prilagođene za redukciju pretežno organskih materija iz sastava otpadnih voda. Sistem se sastoji iz dve celine: linije vode i linije mulja.

Uređaj za prečišćavanje otpadnih voda (UPOV)

Linija vode

Sistem (linija vode) je koncipiran iz dva dela: mehaničko i biološko prečišćavanje postupkom biološki aktivnog mulja i naknadni tretman u sistemu laguna.

Glavnim kolektorom (otvoreni kanal dužine oko 1,7 km.) sve otpadne vode od stanovništva, ustanova, zanatstva i industrije , kao i atmosferske vode sakupljene u sistemu kanalisanja, dospevaju na lokaciju UPOV-a. Prvi objekat je gruba rešetka sa ručnim čišćenjem.

Posle rešetke sledi glavna crpna stanica za primarno dizanje otpadnih voda u ostale objekte prečišćavanja. Primenjeni su pužni crpni agregati (ukupno tri jedinice) za visinu dizanja od 3,2 m, sa pojedinačnim kapacitom pojedinih agregata od 200 l/s, 400 l/s i 300/600 l/s. i instalisanom snagom motora od po 11 kW, 22 kW i 30/42 kW . Posle crpljenja sledi fina rešetka sa mehaničkim čišćenjem (2 jedinice). Otpaci sa rešetke se trakastim transporterom odvode do kontejnera. Krajnja dispozija otpadaka je na deponiji čvrstih otpadaka grada Subotice. Sledeći objekti su peskolovi (2 jedinice,). Tangencijalni peskolov je ukupne zapremine oko 20 m3 sa isključivom funkcijom peskolova. Dvokomorni aerisani peskolov-separator masti je zapremine oko 260 m³ i pored funkcije izdvajanja peska obavlja i funkciju separacije masnoća. Izdvojeni produkti ( masnoće) se transportuju na deponiju gradskih otpadaka, dok se pesak i ostale taložive materije iz aerisanog peskolova disponuju pomoću mamut crpki u prirodnu depresiju u neposrrednoj okolini samog objekta. I pored ovog dvostepenog izdvajanja peska evidentno je taloženje istog na više tačaka na celoj liniji vode.

Posle peskolova sledi prethodni taložnik tipa "radijalni taložnik sa horizontalnim strujanjem". Prečnik taložnika je 28 m , prosečne dubine 2,5 m i ukupne zapremine 1423 m³. Primarno tretirana voda dospeva u aeracione bazene (ili biološke) za postupak biološki aktivnog mulja . Aeracioni bazeni su dvokomorni objekati, svaki širine 19.6 m, dužine 39.6 m i dubine vode 3,0 m (ukupne zapremine 4656 m³)

Sistem aeracije je do 2003. godine bio površinski (aeratorske turbine), a sredinom 2003.god. ugrađen je dubinski sistem aeracije , pri čemu se sa dna bazena uduvava vazduh pomoću 4 kompresora (anage svakog motora od po 55 kW), sa efektivnim unosom kiseonika od 3.5 kgO₂/ kWč.

Slede objekti naknadnog taloženja (ukupno tri taložnika).Naknadni taložnici su tipa "radijalni taložnik sa horizontalnim strujanjem". Prečnik taložnika je 28 m (2 kom), odnosno 50 m (1 kom). Zapremina taložnika je 2 x 1500 m3 i 1 x 4600 m³. Recirkulacija aktivnog mulja (od naknadnog taložnika ka aeracionom bazenu) se obavlja pužnim crpnim agregatima kapaciteta 2 x 100 l/s i visine dizanja 2,2 m.

Sistem laguna

Na postrojenje za prečišćavanje se nadovezuju tri redno vezane lagune. Orijentacione karakteristike lagune su površina od oko 50.000 – 80 000 m²/kom dubina oko 2,0 m i zapremina oko 114000 –196 000 m³/kom. Pouzdani podaci stanja lagune posle 35 godina pogona nisu poznate. Evidentna je činjenica o znatno smanjenim gabaritima lagunskog sistema u odnosu na prvobitno stanje, kao i prestanak funkcije opreme za aeraciju aerisane lagune.

Linija mulja

Višak mulja se zahvata iz crpnog bazena crpne stanice za recirkulaciju mulja . Crpni agregati (potopljene muljne crpke) su šahtnog tipa mokre izvedbe sa kapacitetom 2 x 33 l/s i visine dizanja 15 m. Objekti za tretman viška mulja nisu u funkciji. Mulj se sa postrojenja dovodi do kaseta preko cevovoda, kako fiksnih, tako i prenosivih. U tečnom stanju, nestabilizovan mulj se deponuje u zemljane kasete (locirane izvan uređaja) ili u muljno jezero u krugu uređaja . Muljno jezero je bio prvi objekat za deponovanje mulja sa površinom od 15 ha. Predviđeno je za deponovanje 300000 m3 ispresovanog mulja. Kako je napred napomenuto, stabilizacija i presovanje se ne vrši, sirovi mulj zauzima veći prostor pa se stoga pribeglo izgradnji dodatnih smeštajnih kapaciteta (muljne kasete).

Prateći sadržaji

S obzirom na opšti karakter sistema kanalisanja grada, otpadne vode su često razblažene atmosferskim vodama. Evakuacija ovakvih voda se obavlja posebnom celinom preko grube rešetke (širine otvora 2,2 m. , visina vode 2.0 m i svetli otvor štapova 40 mm.) i crpne stanice sa potopljenim crpnim agregatima ( kapacitet 450 l/s. (2 kom), visina dizanja 4,5 m.). Voda se ovim sistemom upućuju u lagunu br. 3. Projektnom dokumentacijom je predviđeno da se ove vode mogu usmeriti na uređaj, u lagunu 3 ili u retenziju za atmosferske vode, ali u celosti ovaj sistem nije realizovan, naime višak razblažene otpadne vode se prema retenziji (po potrebi) usmerava drugim vodom . Projektovana zapremina retenzije je 139600 m3, ali je evidentno znatno smanjenje njenog kapaciteta zbog naslaga mulja.

Naziv dokumenta	Preuzimanje
Tehnološka šema