Kontrola kvaliteta otpadnih i površinskih voda

Laboratorija Kontrole kvaliteta otpadnih voda JKP “Vodovod i kanalizacija” iz Subotice lokacijski je smeštena na gradskom uređaju za prečišćavanje otpadnih voda (UPOV). U okviru laboratorije postoje dve jedinice, hemijska i biološka laboratorija. Za vršenje fizičko-hemijskih i hidrobioloških ispitivanja laboratorija je opremljena sa potrebnim aparatima i priborom, iako postoji realna potreba za savremenijim instrumentima. Izvršioci su stručni i imaju veliko iskustvo pri radu, analize voda kao i tretmanu voda.

Laboratorija kontinualno vrši ispitivanje kvaliteta industrijskih i komunalnih otpadnih voda, kao i kvaliteta površinskih voda, vode recipijenta Jezera Palić. Laboratorija vrši sistematsku kontrolu rada postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda pri čemu je obuhvaćena svaka faza prečišćavanja od uliva sirove otpadne vode do izliva prečišćene vode, kao i pregled bioaktivnog mulja.

Sirovom vodom nazivamo otpadne vode koji pristižu na gradski prečistač i čine je otpadne vode domaćinstva, radnih organizacija, ustanova kao i podzemne i atmosferske vode koje se slivaju do/na UPOV.

Pogonske analize se vrše svakodnevno za potrebe upravljanja tehnologijom prečišćavanja. Analize obuhvataju obradu trenutnih i kompozitnih uzoraka vode i mulja. Kompozitni uzorci se pripremaju od više trenutnih uzoraka, najčešće od uzoraka sakupljenih u toku dana, tj. za 24 sata sa dinamikom uzorkovanja od svaka dva sata.

Takođe se sistematski vrše proširene nedeljne, mesečne i kvartalne analize kontrole rada UPOV, praćenje kvaliteta recipijenta prečišćenih voda, površinskih voda, praćenja kvaliteta industrijskih tehnoloških otpadnih voda, otpadne vode u kanalizacionoj mreži kao i eksterne usluge.

Najveći obim poslova u 2006. godini su činile analize praćenja kvaliteta voda i mulja za potrebe prečišćavanja otpadnih voda na UPOV Subotica.

Hemijska kontrola otpadnih voda u 2006. godini

Otpadne vode subotičkih preduzeća

Ukupno je obrađeno 127 uzoraka otpadne vode poreklom iz industrije. Odstupanje kvaliteta ispuštenih otpadnih voda od propisanih, utvrđuje se na osnovu maksimalno dozvoljenih koncentracija (MDK) datih u članu 18 Odluke o javnoj kanalizaciji (“Službeni list Opštine Subotica” br. 39/2001).

Na osnovu ocene kvaliteta otpadnih voda u odnosu na propisane kriterijume, najveće organsko zagađenje je registrovano u Mlekari i u Fidelinka Skrobari, a neorgansko zagađenje je manje prisutno od kada je prestala sa radom hemijska industrija i kožara.

Kvalitet otpadnih voda kontrolisanih industrijskih zagađivača nije ispunjavao uslove upuštanja otpadnih voda u gradsku kanalizaciju, i to zbog sledećih razloga:

NAPOMENA: redosled odgovara rang listi zagađivača

Rang lista zagađivača je sastavljena na dva načina. Jedna, na osnovu prosečne koncentracije zagađenja izraženog u mg/l a druga na osnovu masenog bilansa izraženog u kg/mesec. Kod ove dve rang liste redosled zagađivača nije identičan. Odluka o javnoj kanalizaciji propisuje granične koncentracije MDK (mg/l) koje se smeju ispuštati sa otpadnim vodama i na osnovu veličine odstupanja od MDK mogu se rangirati zagađivači.

Za gradski prečistač je od većeg značaja maseni bilans koji pored koncentracije zagađenja uzima u obzir i količinu emitovane otpadne vode u nekom vremenskom periodu.

Kvalitet otpadnih voda kontrolisanih zagađivača često nije ispunjavao uslove ispuštanja otpadnih voda u javnu kanalizaciju kako je to regulisano opštinskom Odlukom o javnoj kanalizaciji.

Po rang listi zagađivača, sastavljene na osnovu materijalnog bilansa, Mlekara zauzima prvo mesto u pogledu emisije organskih materija i masti, kao i u pogledu emisije ukupnog azota i fosfora.

U otpadnim vodama Skrobare značajno su smanjene taložive organske materije u odnosu na prethodne godine, ali rastvorene organske materije i dalje su veoma visoke.

Kožara Panonija nije radila tokom cele godine.

Zagađenja od strane Fidelinka Skrobare i Mlekare su se negativno manifestovale na uređaju za prečišćavanje otpadnih voda jer dodatno opterećuju uređaj, njihove otpadne vode iziskuju veću potrebu za električnom energijom, izazivaju smetnje u odvajanju prečišćene vode i bioaktivnog mulja.

Gradski uređaj za prečišćavanje otpadnih voda radi kontinualno sa punim kapacitetom. Uređaj je hidraulički opterećen, povremeno je i biološki preopterećen. Analizom rezultata može se uočiti da je koncentracija ulaznog organskog opterećenja smanjena u odnosu na prethodnu godinu. Utvrđeni stepen prečišćavanja za 2006. godinu, računato na smanjenje BPK5, u proseku je iznosio 92%.

Kvalitet prečišćene vode zadovoljava predviđene norme pri mehaničkom i biološkom tretmanu. Funkcija samoprečišćavanja u lagunskom sistemu gotovo da ne postoji.

Biološka kontrola kvaliteta otpadnih i površinskih voda i bioaktivnog mulja

Osnovne aktivnosti

U Biološkoj laboratoriji se rade toksikološke analize industrijskih i površinskih voda, analize enzimske (fosfatazne) aktivnosti ulazne i izlazne otpadne vode UPOV Subotica i Palić, kao i površinskih voda (lagunskog sistema, ribnjaka, jezera Palić, Omladinskog jezera, jezera Ludaš i rečice Kireš).

Najveći obim poslova su sačinjavaju mikroskopske analize mulja, koje se rade svakodnevno iz uzoraka mulja uzetih iz aeracionih bazena 1 i 2 i recirkulacionog mulja.

Toksikološke analize

Stepen toksičnosti se određuje standardnim kratkotrajnim (24h) testom na akvarijumskim ribicama Lebistes reticuatus. Određuje se LC-50 (koncentracija u kojoj za određeno vreme ugine 50% organizama). Rezultati se izražavaju preko %Tlm (obrnuto srazmeran stepenu toksičnosti) ili Dil.Tlm (pokazuje koliko je puta potrebno razblažiti vodu da bi se dostigao LC-50). Ukoliko je vrednost %Tlm niža (>100), ispitivani uzorak je većeg stepena toksičnosti.

Biohemijska analiza fosfatazne aktivnosti

Indeks fosfatazne aktivnosti (IFA) je brz i prilično pouzdan pokazatelj ukupne mikrobiološke aktivnosti u vodi (što nam indirektno kazuje o organskom opterećenju vode).

Bakteriološke analize

Bakteriloške analize su, posebno sa ekološkog aspekta, vrlo koristan izvor informacija o stanju vodenih ekosistema i biološkog prečišćavanja vode. U toku 2006. godine je realizovana nabavka laminarne komore (za sterilno zasejavanje uzoraka na hranljive podloge) i termostata sa mogućnošću hlađenja (za održavanje temperature niže od sobne) čime su ostvareni tehnički uslovi za uvođenje i sistematizaciju ovih analiza.

Mikroskopske analize aktivnog mulja

Mikroskopske analize mulja obuhvataju pregled nativnih, svežih preparata mulja i procenu stanja u sistemu na osnovu kvaliteta flokula i sastava mikroorganizama. Bojenjem i identifikacijom vlaknastih bakterija (koje su postale dominanatne u mulju nakon prelaska na dubinski sistem aeracije), kao i eksperimentalnim pristupom pronalaženja uslova nepovoljnih za njihov rast i razvoj, i primenom dobijenih rezultata u vođenju tehnologije se postiglo blagovremeno i efikasno suzbijanje mogućnosti njihovog nabujavanja i isplivavanja flokula mulja iz naknadnih taložnika. Kupovina digitalne kamere sa softverom za obradu fotografija i njeno povezivanje sa računarskom opremom (takođe novom) je znatno olakšalo i unapredilo kvalitet rada u laboratoriji uključujući i naprednije korišćenje i manipulaciju podataka iz elektronske baze.

Metodologija rada koja se trenutno koristi pri radu sa aktivnim muljem, baza i obrada podataka, primena digitalnog fotografisanja i softverske obrade, iskustva i znanja stečenja protekle 2-3 godine, svrstavaju ovu laboratoriju među vodeće u našoj zemlji, dok standardne metode rada pružaju osnovu za poređenje i kontakte sa laboratorijama iz drugih zemalja.

U toku 2006.godine su publikovanai i prvi rezultati (od postojanja laboratorije) biološke analize aktivnog mulja (Međunarodna konferencija "Otpadne vode, komunalni čvrsti otpad i opasan otpad" i "Ekološka istina", konferencija sa međunarodnim učešćem)… Opširnije

Naziv dokumenta	Preuzimanje
Biološka kontrola kvaliteta otpadnih i površinskih voda i bioaktivnog mulja